درس ۷ از ۱۲

Disk Management و مدیریت دیسک

این درس درباره Disk Management و مدیریت دیسک است؛ مسیر را مرحله‌به‌مرحله جلو می‌بریم: اول مفهوم، بعد مشاهده در سیستم واقعی و در آخر عیب‌یابی؛ وقتی درس تمام شد باید بتوانی با Settings، Task Manager، Event Viewer و Device Manager وضعیت این بخش را بررسی کنی و نتیجه را با حالت سالم مقایسه کنی در این درس موضوع را از دید یک Windows Client سازمانی بررسی می‌کنیم؛ یعنی علاوه بر خود سیستم‌عامل، Driver، Update، User، Network، Policy و Serviceهای وابسته را هم در نظر می‌گیریم؛ هدف این است که بتوانی نشانه را به لایه درست نسبت بدهی، از ابزار مناسب برای جمع‌آوری شواهد استفاده کنی و بعد از هر تغییر نتیجه را از دید کاربر تأیید کنی

این درس برای مطالعه کامل نوشته شده است

با حوصله بخوان، مثال‌ها را تحلیل کن و تمرین‌ها را انجام بده؛ هدف حفظ کردن تعریف‌ها نیست

Disk Management دیسک و Partition و Volume را نمایش می‌دهد

Disk Management وضعیت Diskهای متصل، Partitionها، Volumeها، Drive Letter و حالت Online/Offline را نشان می‌دهد؛ قبل از Delete، Format یا Initialize مطمئن شو Disk درست را انتخاب کرده‌ای و داده مهم Backup دارد در ذخیره‌سازی باید رابط فیزیکی، پروتکل، نوع رسانه و الگوی کار را از هم جدا دید؛ SATA و PCIe مسیر ارتباطی هستند و NVMe پروتکلی است که معمولاً روی PCIe کار می‌کند، بنابراین صرف دیدن فرم M.۲ نوع ارتباط را مشخص نمی‌کند؛ برای ارزیابی سلامت نیز ظرفیت آزاد، خطاهای ثبت‌شده، وضعیت SMART، دمای درایو، تأخیر I/O و رفتار سیستم در زمان بار باید با هم بررسی شوند و یک شاخص به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری کافی نیست در یک شبکه یا سیستم واقعی، این موضوع زمانی روشن می‌شود که در Windows بهتر است مشکل را بین چهار لایه جدا کنی: Hardware و Driver، تنظیمات سیستم‌عامل، User Profile و Account، و Service یا Application؛ Event Viewer، Device Manager، Windows Update، Network Settings و ابزارهای Recovery هر کدام بخشی از شواهد را می‌دهند و باید بر اساس نشانه استفاده شوند نه به شکل تصادفی

Initialize دیسک جدید با پاک کردن دیسک موجود فرق دارد

Initialize دیسک جدید با پاک کردن دیسک موجود فرق دارد Initialize کردن Disk یعنی نوشتن ساختار اولیه جدول پارتیشن روی دیسک جدید؛ این کار با Format کردن یک Volume موجود فرق دارد و روی دیسک اشتباه می‌تواند خطرناک باشد در ذخیره‌سازی باید رابط فیزیکی، پروتکل، نوع رسانه و الگوی کار را از هم جدا دید؛ SATA و PCIe مسیر ارتباطی هستند و NVMe پروتکلی است که معمولاً روی PCIe کار می‌کند، بنابراین صرف دیدن فرم M.۲ نوع ارتباط را مشخص نمی‌کند؛ برای ارزیابی سلامت نیز ظرفیت آزاد، خطاهای ثبت‌شده، وضعیت SMART، دمای درایو، تأخیر I/O و رفتار سیستم در زمان بار باید با هم بررسی شوند و یک شاخص به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری کافی نیست برای عیب‌یابی درست، این بخش را فقط به‌عنوان یک اصطلاح حفظ نکن و توجه داشته باش که در آماده‌سازی یک Client سازمانی، نصب سیستم‌عامل پایان کار نیست؛ Driverهای معتبر، Updateها، نام سیستم، Time، Network، سیاست‌های امنیتی، نرم‌افزارهای موردنیاز و عضویت در مدیریت مرکزی باید بررسی شوند؛ تحویل زمانی کامل است که کاربر بتواند سرویس‌های اصلی خود را استفاده کند و مشخصات سیستم در مستندات ثبت شده باشد

Drive Letter برای دسترسی معمول Volume استفاده می‌شود

Drive Letter برای دسترسی معمول Volume استفاده می‌شود Drive Letter نامی مانند C: یا D: است که Windows برای دسترسی کاربر و برنامه به Volume استفاده می‌کند؛ تغییر آن می‌تواند مسیرهای ثابت برنامه‌ها را خراب کند در ذخیره‌سازی باید رابط فیزیکی، پروتکل، نوع رسانه و الگوی کار را از هم جدا دید؛ SATA و PCIe مسیر ارتباطی هستند و NVMe پروتکلی است که معمولاً روی PCIe کار می‌کند، بنابراین صرف دیدن فرم M.۲ نوع ارتباط را مشخص نمی‌کند؛ برای ارزیابی سلامت نیز ظرفیت آزاد، خطاهای ثبت‌شده، وضعیت SMART، دمای درایو، تأخیر I/O و رفتار سیستم در زمان بار باید با هم بررسی شوند و یک شاخص به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری کافی نیست برای اینکه این مفهوم در محیط واقعی قابل استفاده شود، در Windows بهتر است مشکل را بین چهار لایه جدا کنی: Hardware و Driver، تنظیمات سیستم‌عامل، User Profile و Account، و Service یا Application؛ Event Viewer، Device Manager، Windows Update، Network Settings و ابزارهای Recovery هر کدام بخشی از شواهد را می‌دهند و باید بر اساس نشانه استفاده شوند نه به شکل تصادفی

Shrink و Extend محدودیت‌هایی دارند

Shrink اندازه Volume را کوچک می‌کند اما فقط تا جایی که Windows بتواند فضای آزاد مناسب پیدا کند؛ فایل‌های غیرقابل‌جابجایی می‌توانند مقدار Shrink را محدود کنند Extend برای بزرگ کردن Volume به فضای آزاد مناسب نیاز دارد و محدودیت آن به نوع Disk و محل فضای آزاد وابسته است؛ قبل از تغییر ساختار دیسک Backup داشته باش در ذخیره‌سازی باید رابط فیزیکی، پروتکل، نوع رسانه و الگوی کار را از هم جدا دید؛ SATA و PCIe مسیر ارتباطی هستند و NVMe پروتکلی است که معمولاً روی PCIe کار می‌کند، بنابراین صرف دیدن فرم M.۲ نوع ارتباط را مشخص نمی‌کند؛ برای ارزیابی سلامت نیز ظرفیت آزاد، خطاهای ثبت‌شده، وضعیت SMART، دمای درایو، تأخیر I/O و رفتار سیستم در زمان بار باید با هم بررسی شوند و یک شاخص به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری کافی نیست برای اینکه این مفهوم در محیط واقعی قابل استفاده شود، در آماده‌سازی یک Client سازمانی، نصب سیستم‌عامل پایان کار نیست؛ Driverهای معتبر، Updateها، نام سیستم، Time، Network، سیاست‌های امنیتی، نرم‌افزارهای موردنیاز و عضویت در مدیریت مرکزی باید بررسی شوند؛ تحویل زمانی کامل است که کاربر بتواند سرویس‌های اصلی خود را استفاده کند و مشخصات سیستم در مستندات ثبت شده باشد

Format عملیات مخرب است و مقصد باید دقیق تأیید شود

Format عملیات مخرب است و مقصد باید دقیق تأیید شود Format فایل‌سیستم جدید می‌سازد و داده موجود روی مقصد را از دسترس خارج می‌کند؛ همیشه نام Disk، اندازه و Drive Letter مقصد را دوباره تأیید کن در ذخیره‌سازی باید رابط فیزیکی، پروتکل، نوع رسانه و الگوی کار را از هم جدا دید؛ SATA و PCIe مسیر ارتباطی هستند و NVMe پروتکلی است که معمولاً روی PCIe کار می‌کند، بنابراین صرف دیدن فرم M.۲ نوع ارتباط را مشخص نمی‌کند؛ برای ارزیابی سلامت نیز ظرفیت آزاد، خطاهای ثبت‌شده، وضعیت SMART، دمای درایو، تأخیر I/O و رفتار سیستم در زمان بار باید با هم بررسی شوند و یک شاخص به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری کافی نیست در یک شبکه یا سیستم واقعی، این موضوع زمانی روشن می‌شود که در Windows بهتر است مشکل را بین چهار لایه جدا کنی: Hardware و Driver، تنظیمات سیستم‌عامل، User Profile و Account، و Service یا Application؛ Event Viewer، Device Manager، Windows Update، Network Settings و ابزارهای Recovery هر کدام بخشی از شواهد را می‌دهند و باید بر اساس نشانه استفاده شوند نه به شکل تصادفی

مثال محیط واقعی

فرض کن در Windows کاربر مشکلی گزارش شده و احتمال می‌دهی به Disk Management و مدیریت دیسک مربوط باشد. قبل از تغییر، وضعیت فعلی را با Settings، Task Manager، Event Viewer و Device Manager بررسی می‌کنی و نتیجه را با یک حالت سالم یا مستند معتبر مقایسه می‌کنی. اگر شواهد فرضیه را تأیید کردند، فقط همان بخش مرتبط را تغییر می‌دهی و بعد همان تست را دوباره اجرا می‌کنی تا مطمئن شوی مشکل واقعاً برطرف شده است

اشتباهات رایج

این اشتباه‌ها را تکرار نکن

  • Initialize کردن Disk یعنی نوشتن ساختار اولیه جدول پارتیشن روی دیسک جدید؛ این کار با Format کردن یک Volume موجود فرق دارد و روی دیسک اشتباه می‌تواند خطرناک باشد
  • تغییر دادن تنظیمات مرتبط با Disk Management و مدیریت دیسک قبل از اینکه مطمئن شوی مشکل واقعاً به همین بخش مربوط است
  • نتیجه‌گیری درباره Disk Management و مدیریت دیسک فقط از روی یک نشانه و بدون انجام تست نهایی
تمرین عملی

حالا خودت انجام بده

  1. در یک نمونه آزمایشی مرتبط با Disk Management و مدیریت دیسک، فقط وضعیت فعلی را مشاهده کن و سه نکته‌ای را که برای تشخیص حالت سالم مهم‌اند یادداشت کن
  2. با Settings، Task Manager، Event Viewer و Device Manager وضعیت مرتبط با Disk Management و مدیریت دیسک را بدون تغییر بررسی کن، سه داده واقعی جمع کن و توضیح بده هرکدام چه چیزی به تو می‌گویند
  3. یک خطای فرضی مرتبط با Disk Management و مدیریت دیسک بنویس و مشخص کن اولین تست کم‌خطر تو چیست و چه نتیجه‌ای فرضیه‌ات را رد می‌کند

نکته‌هایی که باید با خودت ببری

  • Disk Management دیسک و Partition و Volume را نمایش می‌دهد
  • Initialize دیسک جدید با پاک کردن دیسک موجود فرق دارد
  • Drive Letter برای دسترسی معمول Volume استفاده می‌شود
  • Shrink و Extend محدودیت‌هایی دارند
  • Format عملیات مخرب است و مقصد باید دقیق تأیید شود
  • قبل از حذف Profile، Driver یا تغییر گسترده تنظیمات، راه برگشت داشته باش
خودسنجی

قبل از رفتن به درس بعد، جواب را برای خودت توضیح بده

این نکته را با یک مثال توضیح بده: Disk Management دیسک و Partition و Volume را نمایش می‌دهد. بعد بگو در عمل چطور آن را بررسی می‌کنی.

Disk Management وضعیت Diskهای متصل، Partitionها، Volumeها، Drive Letter و حالت Online/Offline را نشان می‌دهد. قبل از Delete، Format یا Initialize مطمئن شو Disk درست را انتخاب کرده‌ای و داده مهم Backup دارد

این نکته را با یک مثال توضیح بده: Initialize دیسک جدید با پاک کردن دیسک موجود فرق دارد. بعد بگو در عمل چطور آن را بررسی می‌کنی.

Initialize کردن Disk یعنی نوشتن ساختار اولیه جدول پارتیشن روی دیسک جدید؛ این کار با Format کردن یک Volume موجود فرق دارد و روی دیسک اشتباه می‌تواند خطرناک باشد

این نکته را با یک مثال توضیح بده: Drive Letter برای دسترسی معمول Volume استفاده می‌شود. بعد بگو در عمل چطور آن را بررسی می‌کنی.

Drive Letter نامی مانند C: یا D: است که Windows برای دسترسی کاربر و برنامه به Volume استفاده می‌کند؛ تغییر آن می‌تواند مسیرهای ثابت برنامه‌ها را خراب کند

مطالعه درس همیشه عمومی است

برای ذخیره پیشرفت، دوره را رسمی شروع کن

با ثبت‌نام، تکمیل درس‌ها و نمره آزمون روی حساب ذخیره می‌شود

ثبت‌نام و شروع رسمی