درس ۴ از ۱۰

CIDR و محاسبه Subnet

در این بخش می‌خواهیم CIDR و محاسبه Subnet را به زبان ساده یاد بگیریم؛ به‌جای حفظ کردن چند اصطلاح، می‌بینیم هر بخش چه اثری در شبکه IP دارد، از کجا قابل مشاهده است و وقتی نتیجه غیرعادی بود چه چیزی را باید بررسی کرد در این درس موضوع را در مسیر واقعی عبور داده بررسی می‌کنیم؛ از Link و Frame تا IP، Route و Service؛ هدف این است که بدانی هر مفهوم در کدام لایه تصمیم می‌گیرد، چه اطلاعاتی برای بررسی آن لازم است و چگونه از روی شواهد تشخیص بدهی مشکل در همان بخش است یا در لایه دیگری قرار دارد؛ این نگاه مرحله‌ای پایه عیب‌یابی شبکه حرفه‌ای است

این درس برای مطالعه کامل نوشته شده است

با حوصله بخوان، مثال‌ها را تحلیل کن و تمرین‌ها را انجام بده؛ هدف حفظ کردن تعریف‌ها نیست

CIDR طول Prefix را با علامت / نشان می‌دهد

CIDR با Prefix مانند /۲۴ تعداد بیت‌های بخش شبکه را نشان می‌دهد؛ از Prefix می‌توان شبکه، Broadcast و تعداد Host را محاسبه کرد حفظ چند جدول کافی نیست؛ منطق بیت‌ها را یاد بگیر نشانی IP هویت منطقی Interface در لایه شبکه است و باید همراه Prefix یا Subnet Mask تفسیر شود؛ Prefix مشخص می‌کند کدام بخش نشانی برای شبکه و کدام بخش برای Host استفاده می‌شود و همین موضوع تعیین می‌کند مقصد محلی است یا باید به Router فرستاده شود؛ در عیب‌یابی، فقط دیدن یک IP کافی نیست و باید Prefix، Gateway، DNS، روش دریافت تنظیمات، Route Table و احتمال وجود نشانی تکراری نیز بررسی شوند در یک شبکه یا سیستم واقعی، این موضوع زمانی روشن می‌شود که در طراحی IP، محاسبه Prefix فقط یک تمرین عددی نیست؛ اندازه Subnet باید با تعداد Hostها، رشد آینده، VLANها و مرزهای Routing هماهنگ شود؛ Network Address، Broadcast در IPv۴، بازه Host و Gateway باید در IP Plan ثبت شوند تا از هم‌پوشانی یا استفاده تکراری جلوگیری شود برای اینکه این مفهوم در محیط واقعی قابل استفاده شود، وقتی Subnetting را عیب‌یابی می‌کنی، اول IP و Prefix هر دو Endpoint را بنویس و مشخص کن از دید هر کدام مقصد محلی است یا Remote؛ اگر برداشت دو طرف از Subnet متفاوت باشد، رفتار ARP و Routing می‌تواند گیج‌کننده شود؛ محاسبه روی کاغذ یا ابزار معتبر معمولاً سریع‌تر از تغییر تصادفی Gateway و DNS است

/۲۵ یک /۲۴ را به دو بخش ۱۲۸ آدرسی تقسیم می‌کند

تقسیم /۲۴ به /۲۵ یک بیت دیگر را از بخش Host می‌گیرد و دو Subnet با اندازه ۱۲۸ آدرس می‌سازد؛ مرز آن‌ها در Octet آخر ۰ و ۱۲۸ است تقسیم /۲۴ به /۲۵ یک بیت دیگر به بخش شبکه می‌دهد؛ در نتیجه دو Subnet با ۱۲۸ آدرس کل ساخته می‌شود؛ این روش را با محاسبه مرزهای ۰ و ۱۲۸ تمرین کن تا فقط فرمول را حفظ نکنی نشانی IP هویت منطقی Interface در لایه شبکه است و باید همراه Prefix یا Subnet Mask تفسیر شود؛ Prefix مشخص می‌کند کدام بخش نشانی برای شبکه و کدام بخش برای Host استفاده می‌شود و همین موضوع تعیین می‌کند مقصد محلی است یا باید به Router فرستاده شود؛ در عیب‌یابی، فقط دیدن یک IP کافی نیست و باید Prefix، Gateway، DNS، روش دریافت تنظیمات، Route Table و احتمال وجود نشانی تکراری نیز بررسی شوند در کار روزمره بهتر است این موضوع را این‌طور بررسی کنی: وقتی Subnetting را عیب‌یابی می‌کنی، اول IP و Prefix هر دو Endpoint را بنویس و مشخص کن از دید هر کدام مقصد محلی است یا Remote؛ اگر برداشت دو طرف از Subnet متفاوت باشد، رفتار ARP و Routing می‌تواند گیج‌کننده شود؛ محاسبه روی کاغذ یا ابزار معتبر معمولاً سریع‌تر از تغییر تصادفی Gateway و DNS است

/۲۶ چهار Block ۶۴ آدرسی در /۲۴ می‌سازد

در /۲۶ اندازه هر Block برابر ۶۴ آدرس است؛ بنابراین مرزها در Octet آخر ۰، ۶۴، ۱۲۸ و ۱۹۲ قرار می‌گیرند و هر Block شبکه و Broadcast خودش را دارد Prefix /۲۶ در یک /۲۴ چهار بلوک ۶۴ آدرسی می‌سازد: ۰، ۶۴، ۱۲۸ و ۱۹۲؛ برای هر بلوک شبکه، Broadcast و بازه Host را جدا محاسبه کن نشانی IP هویت منطقی Interface در لایه شبکه است و باید همراه Prefix یا Subnet Mask تفسیر شود؛ Prefix مشخص می‌کند کدام بخش نشانی برای شبکه و کدام بخش برای Host استفاده می‌شود و همین موضوع تعیین می‌کند مقصد محلی است یا باید به Router فرستاده شود؛ در عیب‌یابی، فقط دیدن یک IP کافی نیست و باید Prefix، Gateway، DNS، روش دریافت تنظیمات، Route Table و احتمال وجود نشانی تکراری نیز بررسی شوند برای اینکه این مفهوم در محیط واقعی قابل استفاده شود، وقتی Subnetting را عیب‌یابی می‌کنی، اول IP و Prefix هر دو Endpoint را بنویس و مشخص کن از دید هر کدام مقصد محلی است یا Remote؛ اگر برداشت دو طرف از Subnet متفاوت باشد، رفتار ARP و Routing می‌تواند گیج‌کننده شود؛ محاسبه روی کاغذ یا ابزار معتبر معمولاً سریع‌تر از تغییر تصادفی Gateway و DNS است

مرز Subnet با اندازه Block پیدا می‌شود

اندازه Block از مقدار Mask در Octet مورد نظر به دست می‌آید؛ حرکت به اندازه Block کمک می‌کند شبکه‌های بعدی را بدون حدس پیدا کنی نشانی IP هویت منطقی Interface در لایه شبکه است و باید همراه Prefix یا Subnet Mask تفسیر شود؛ Prefix مشخص می‌کند کدام بخش نشانی برای شبکه و کدام بخش برای Host استفاده می‌شود و همین موضوع تعیین می‌کند مقصد محلی است یا باید به Router فرستاده شود؛ در عیب‌یابی، فقط دیدن یک IP کافی نیست و باید Prefix، Gateway، DNS، روش دریافت تنظیمات، Route Table و احتمال وجود نشانی تکراری نیز بررسی شوند در یک شبکه یا سیستم واقعی، این موضوع زمانی روشن می‌شود که در طراحی IP، محاسبه Prefix فقط یک تمرین عددی نیست؛ اندازه Subnet باید با تعداد Hostها، رشد آینده، VLANها و مرزهای Routing هماهنگ شود؛ Network Address، Broadcast در IPv۴، بازه Host و Gateway باید در IP Plan ثبت شوند تا از هم‌پوشانی یا استفاده تکراری جلوگیری شود اگر بخواهی این بخش را از حالت تعریف به مهارت عملی تبدیل کنی، وقتی Subnetting را عیب‌یابی می‌کنی، اول IP و Prefix هر دو Endpoint را بنویس و مشخص کن از دید هر کدام مقصد محلی است یا Remote؛ اگر برداشت دو طرف از Subnet متفاوت باشد، رفتار ARP و Routing می‌تواند گیج‌کننده شود؛ محاسبه روی کاغذ یا ابزار معتبر معمولاً سریع‌تر از تغییر تصادفی Gateway و DNS است

تمرین باید شبکه و Broadcast و Host Range را با هم پوشش دهد

تمرین باید شبکه و Broadcast و Host Range را با هم پوشش دهد در هر Subnet بخشی از Addressها نقش شبکه و Broadcast دارند و برای Host عادی استفاده نمی‌شوند؛ محدوده دقیق به Prefix وابسته است نشانی IP هویت منطقی Interface در لایه شبکه است و باید همراه Prefix یا Subnet Mask تفسیر شود؛ Prefix مشخص می‌کند کدام بخش نشانی برای شبکه و کدام بخش برای Host استفاده می‌شود و همین موضوع تعیین می‌کند مقصد محلی است یا باید به Router فرستاده شود؛ در عیب‌یابی، فقط دیدن یک IP کافی نیست و باید Prefix، Gateway، DNS، روش دریافت تنظیمات، Route Table و احتمال وجود نشانی تکراری نیز بررسی شوند نکته‌ای که هنگام پشتیبانی نباید از آن عبور کنی این است که در طراحی IP، محاسبه Prefix فقط یک تمرین عددی نیست؛ اندازه Subnet باید با تعداد Hostها، رشد آینده، VLANها و مرزهای Routing هماهنگ شود؛ Network Address، Broadcast در IPv۴، بازه Host و Gateway باید در IP Plan ثبت شوند تا از هم‌پوشانی یا استفاده تکراری جلوگیری شود برای عیب‌یابی درست، این بخش را فقط به‌عنوان یک اصطلاح حفظ نکن و توجه داشته باش که وقتی Subnetting را عیب‌یابی می‌کنی، اول IP و Prefix هر دو Endpoint را بنویس و مشخص کن از دید هر کدام مقصد محلی است یا Remote؛ اگر برداشت دو طرف از Subnet متفاوت باشد، رفتار ARP و Routing می‌تواند گیج‌کننده شود؛ محاسبه روی کاغذ یا ابزار معتبر معمولاً سریع‌تر از تغییر تصادفی Gateway و DNS است

مثال محیط واقعی

فرض کن در شبکه IP مشکلی گزارش شده و احتمال می‌دهی به CIDR و محاسبه Subnet مربوط باشد. قبل از تغییر، وضعیت فعلی را با ipconfig، ping، Route Table و محاسبه Subnet بررسی می‌کنی و نتیجه را با یک حالت سالم یا مستند معتبر مقایسه می‌کنی. اگر شواهد فرضیه را تأیید کردند، فقط همان بخش مرتبط را تغییر می‌دهی و بعد همان تست را دوباره اجرا می‌کنی تا مطمئن شوی مشکل واقعاً برطرف شده است

اشتباهات رایج

این اشتباه‌ها را تکرار نکن

  • حفظ چند جدول کافی نیست؛ منطق بیت‌ها را یاد بگیر
  • تغییر دادن تنظیمات مرتبط با CIDR و محاسبه Subnet قبل از اینکه مطمئن شوی مشکل واقعاً به همین بخش مربوط است
  • نتیجه‌گیری درباره CIDR و محاسبه Subnet فقط از روی یک نشانه و بدون انجام تست نهایی
تمرین عملی

حالا خودت انجام بده

  1. در یک نمونه آزمایشی مرتبط با CIDR و محاسبه Subnet، فقط وضعیت فعلی را مشاهده کن و سه نکته‌ای را که برای تشخیص حالت سالم مهم‌اند یادداشت کن
  2. با ipconfig، ping، Route Table و محاسبه Subnet وضعیت مرتبط با CIDR و محاسبه Subnet را بدون تغییر بررسی کن، سه داده واقعی جمع کن و توضیح بده هرکدام چه چیزی به تو می‌گویند
  3. یک خطای فرضی مرتبط با CIDR و محاسبه Subnet بنویس و مشخص کن اولین تست کم‌خطر تو چیست و چه نتیجه‌ای فرضیه‌ات را رد می‌کند

نکته‌هایی که باید با خودت ببری

  • CIDR طول Prefix را با علامت / نشان می‌دهد
  • /۲۵ یک /۲۴ را به دو بخش ۱۲۸ آدرسی تقسیم می‌کند
  • /۲۶ چهار Block ۶۴ آدرسی در /۲۴ می‌سازد
  • مرز Subnet با اندازه Block پیدا می‌شود
  • تمرین باید شبکه و Broadcast و Host Range را با هم پوشش دهد
  • IP، Mask، Gateway و DNS را از روی IP Plan یا خروجی واقعی بخوان، نه از روی حدس
خودسنجی

قبل از رفتن به درس بعد، جواب را برای خودت توضیح بده

این نکته را با یک مثال توضیح بده: CIDR طول Prefix را با علامت / نشان می‌دهد. بعد بگو در عمل چطور آن را بررسی می‌کنی.

CIDR با Prefix مانند /۲۴ تعداد بیت‌های بخش شبکه را نشان می‌دهد؛ از Prefix می‌توان شبکه، Broadcast و تعداد Host را محاسبه کرد

این نکته را با یک مثال توضیح بده: /۲۵ یک /۲۴ را به دو بخش ۱۲۸ آدرسی تقسیم می‌کند. بعد بگو در عمل چطور آن را بررسی می‌کنی.

تقسیم /۲۴ به /۲۵ یک بیت دیگر به بخش شبکه می‌دهد؛ در نتیجه دو Subnet با ۱۲۸ آدرس کل ساخته می‌شود. این روش را با محاسبه مرزهای ۰ و ۱۲۸ تمرین کن تا فقط فرمول را حفظ نکنی

این نکته را با یک مثال توضیح بده: /۲۶ چهار Block ۶۴ آدرسی در /۲۴ می‌سازد. بعد بگو در عمل چطور آن را بررسی می‌کنی.

در /۲۶ اندازه هر Block برابر ۶۴ آدرس است؛ بنابراین مرزها در Octet آخر ۰، ۶۴، ۱۲۸ و ۱۹۲ قرار می‌گیرند و هر Block شبکه و Broadcast خودش را دارد

مطالعه درس همیشه عمومی است

برای ذخیره پیشرفت، دوره را رسمی شروع کن

با ثبت‌نام، تکمیل درس‌ها و نمره آزمون روی حساب ذخیره می‌شود

ثبت‌نام و شروع رسمی