درس ۸ از ۱۰

مستندسازی Backup و Restore

این درس درباره مستندسازی Backup و Restore است؛ مسیر را مرحله‌به‌مرحله جلو می‌بریم: اول مفهوم، بعد مشاهده در سیستم واقعی و در آخر عیب‌یابی؛ وقتی درس تمام شد باید بتوانی با Topology، Inventory، IP Plan و مستندات دسترسی وضعیت این بخش را بررسی کنی و نتیجه را با حالت سالم مقایسه کنی این درس بخشی از مدل کاری یک کارشناس پشتیبانی است و هدف آن فقط شناخت یک اصطلاح نیست؛ باید بتوانی موضوع را در یک شرکت واقعی تشخیص بدهی، اثر آن را روی کاربر و سرویس بفهمی، شواهد درست جمع کنی و بدون تغییرهای عجولانه تصمیم بگیری؛ هنگام مطالعه تلاش کن هر مفهوم را به یک مثال از محیط کار، یک نشانه قابل مشاهده و یک روش بررسی امن وصل کنی

این درس برای مطالعه کامل نوشته شده است

با حوصله بخوان، مثال‌ها را تحلیل کن و تمرین‌ها را انجام بده؛ هدف حفظ کردن تعریف‌ها نیست

Source و Destination هر Job ثبت شود

مستند Backup باید منبع، مقصد، Schedule، Retention، اطلاعات ورود و مسئول و روش Restore را روشن کند؛ اسم Job به‌تنهایی برای بحران کافی نیست OU در Active Directory برای سازمان‌دهی Objectها و اعمال مدیریت و Group Policy استفاده می‌شود و با Security Group نقش یکسانی ندارد؛ طراحی OU باید بر نیاز مدیریتی و محدوده اعمال Policy تکیه کند، نه صرفاً تقلید از چارت سازمانی؛ جابه‌جایی Object بین OUها می‌تواند مجموعه Policyهای اعمال‌شده را تغییر دهد، بنابراین قبل از تغییر باید Scope و Linkهای GPO بررسی شوند Backup زمانی ارزش عملی دارد که بازیابی آن قابل انجام و آزموده شده باشد؛ RPO مشخص می‌کند چه مقدار از داده از نظر زمانی می‌تواند از دست برود و RTO مدت قابل قبول برای بازگرداندن سرویس را بیان می‌کند؛ برنامه Backup باید با این دو هدف، اهمیت سرویس، محل نگهداری نسخه‌ها و تهدیدهایی مانند خرابی، خطای انسانی و باج‌افزار هماهنگ شود؛ آزمون Restore، ثبت نتیجه و نگهداری نسخه‌ای جدا یا محافظت‌شده بخش مهم اطمینان از قابلیت بازیابی است برای اینکه این مفهوم در محیط واقعی قابل استفاده شود، اطلاعات محرمانه مانند Password و Recovery Key بهتر است از سند عمومی زیرساخت جدا و در مخزن امن مدیریت شوند؛ در سند اصلی می‌توان محل نگهداری Credential و مسئول آن را ثبت کرد بدون افشای خود Secret؛ بعد از هر تغییر مهم، Update مستند باید بخشی از Closure کار باشد تا نسخه مستند با شبکه واقعی اختلاف پیدا نکند

Schedule و Retention مشخص باشد

Retention مشخص می‌کند نسخه‌های Backup چه مدت نگه داشته شوند؛ نیاز کسب‌وکار، قانون و ظرفیت Storage را در نظر بگیر Retention کوتاه ممکن است خرابی دیرکشف‌شده را بدون نسخه سالم باقی بگذارد Backup زمانی ارزش عملی دارد که بازیابی آن قابل انجام و آزموده شده باشد؛ RPO مشخص می‌کند چه مقدار از داده از نظر زمانی می‌تواند از دست برود و RTO مدت قابل قبول برای بازگرداندن سرویس را بیان می‌کند؛ برنامه Backup باید با این دو هدف، اهمیت سرویس، محل نگهداری نسخه‌ها و تهدیدهایی مانند خرابی، خطای انسانی و باج‌افزار هماهنگ شود؛ آزمون Restore، ثبت نتیجه و نگهداری نسخه‌ای جدا یا محافظت‌شده بخش مهم اطمینان از قابلیت بازیابی است مستندسازی زیرساخت باید آن‌قدر دقیق باشد که وضعیت فعلی را بدون تکیه به حافظه افراد بازسازی کند؛ Inventory دارایی‌ها، Diagram ارتباطات، IP Plan، VLANها، نقش Serverها، مسیر Backup، وابستگی سرویس‌ها و تاریخچه تغییرات هر کدام بخشی از تصویر هستند؛ اطلاعات Credential بهتر است در محل امن و جدا از سند عمومی زیرساخت نگهداری شود؛ هر تغییر مهم نیز باید بعد از اجرا در مستندات منعکس شود تا سند با محیط واقعی فاصله نگیرد

RPO و RTO نوشته شود

RPO بیشترین بازه زمانی داده‌ای است که کسب‌وکار قبول می‌کند در حادثه از دست برود؛ اگر RPO یک ساعت است Backup روزانه کافی نیست RPO درباره مقدار از دست رفتن داده است نه زمان بازگشت سرویس RTO بیشترین زمان قابل قبول برای بازگرداندن سرویس پس از حادثه است؛ زمان Restore، آماده‌سازی زیرساخت و تست هم داخل آن است RTO با RPO دو معیار جدا هستند Backup زمانی ارزش عملی دارد که بازیابی آن قابل انجام و آزموده شده باشد؛ RPO مشخص می‌کند چه مقدار از داده از نظر زمانی می‌تواند از دست برود و RTO مدت قابل قبول برای بازگرداندن سرویس را بیان می‌کند؛ برنامه Backup باید با این دو هدف، اهمیت سرویس، محل نگهداری نسخه‌ها و تهدیدهایی مانند خرابی، خطای انسانی و باج‌افزار هماهنگ شود؛ آزمون Restore، ثبت نتیجه و نگهداری نسخه‌ای جدا یا محافظت‌شده بخش مهم اطمینان از قابلیت بازیابی است مستندسازی زیرساخت باید آن‌قدر دقیق باشد که وضعیت فعلی را بدون تکیه به حافظه افراد بازسازی کند؛ Inventory دارایی‌ها، Diagram ارتباطات، IP Plan، VLANها، نقش Serverها، مسیر Backup، وابستگی سرویس‌ها و تاریخچه تغییرات هر کدام بخشی از تصویر هستند؛ اطلاعات Credential بهتر است در محل امن و جدا از سند عمومی زیرساخت نگهداری شود؛ هر تغییر مهم نیز باید بعد از اجرا در مستندات منعکس شود تا سند با محیط واقعی فاصله نگیرد

Restore Test و نتیجه ثبت شود

Restore عمل بازگرداندن داده یا سیستم از Backup است و تنها راه اثبات قابل استفاده بودن Backup است؛ به‌صورت دوره‌ای Restore آزمایشی با سناریوی واقعی انجام بده صرف دیدن وضعیت موفق Job تضمین بازیابی نیست Backup زمانی ارزش عملی دارد که بازیابی آن قابل انجام و آزموده شده باشد؛ RPO مشخص می‌کند چه مقدار از داده از نظر زمانی می‌تواند از دست برود و RTO مدت قابل قبول برای بازگرداندن سرویس را بیان می‌کند؛ برنامه Backup باید با این دو هدف، اهمیت سرویس، محل نگهداری نسخه‌ها و تهدیدهایی مانند خرابی، خطای انسانی و باج‌افزار هماهنگ شود؛ آزمون Restore، ثبت نتیجه و نگهداری نسخه‌ای جدا یا محافظت‌شده بخش مهم اطمینان از قابلیت بازیابی است مستندسازی زیرساخت باید آن‌قدر دقیق باشد که وضعیت فعلی را بدون تکیه به حافظه افراد بازسازی کند؛ Inventory دارایی‌ها، Diagram ارتباطات، IP Plan، VLANها، نقش Serverها، مسیر Backup، وابستگی سرویس‌ها و تاریخچه تغییرات هر کدام بخشی از تصویر هستند؛ اطلاعات Credential بهتر است در محل امن و جدا از سند عمومی زیرساخت نگهداری شود؛ هر تغییر مهم نیز باید بعد از اجرا در مستندات منعکس شود تا سند با محیط واقعی فاصله نگیرد

Runbook بازیابی موجود باشد

برای Backup مهم باید Runbook بازیابی وجود داشته باشد که محل نسخه، ترتیب Restore، Credential لازم و Test نهایی را توضیح دهد؛ داشتن Backup بدون روش بازیابی در بحران کافی نیست Backup زمانی ارزش عملی دارد که بازیابی آن قابل انجام و آزموده شده باشد؛ RPO مشخص می‌کند چه مقدار از داده از نظر زمانی می‌تواند از دست برود و RTO مدت قابل قبول برای بازگرداندن سرویس را بیان می‌کند؛ برنامه Backup باید با این دو هدف، اهمیت سرویس، محل نگهداری نسخه‌ها و تهدیدهایی مانند خرابی، خطای انسانی و باج‌افزار هماهنگ شود؛ آزمون Restore، ثبت نتیجه و نگهداری نسخه‌ای جدا یا محافظت‌شده بخش مهم اطمینان از قابلیت بازیابی است مستندسازی زیرساخت باید آن‌قدر دقیق باشد که وضعیت فعلی را بدون تکیه به حافظه افراد بازسازی کند؛ Inventory دارایی‌ها، Diagram ارتباطات، IP Plan، VLANها، نقش Serverها، مسیر Backup، وابستگی سرویس‌ها و تاریخچه تغییرات هر کدام بخشی از تصویر هستند؛ اطلاعات Credential بهتر است در محل امن و جدا از سند عمومی زیرساخت نگهداری شود؛ هر تغییر مهم نیز باید بعد از اجرا در مستندات منعکس شود تا سند با محیط واقعی فاصله نگیرد

مثال محیط واقعی

فرض کن در مستندات زیرساخت مشکلی گزارش شده و احتمال می‌دهی به مستندسازی Backup و Restore مربوط باشد. قبل از تغییر، وضعیت فعلی را با Topology، Inventory، IP Plan و مستندات دسترسی بررسی می‌کنی و نتیجه را با یک حالت سالم یا مستند معتبر مقایسه می‌کنی. اگر شواهد فرضیه را تأیید کردند، فقط همان بخش مرتبط را تغییر می‌دهی و بعد همان تست را دوباره اجرا می‌کنی تا مطمئن شوی مشکل واقعاً برطرف شده است

اشتباهات رایج

این اشتباه‌ها را تکرار نکن

  • مستند Backup باید منبع، مقصد، Schedule، Retention، اطلاعات ورود و مسئول و روش Restore را روشن کند؛ اسم Job به‌تنهایی برای بحران کافی نیست
  • RPO بیشترین بازه زمانی داده‌ای است که کسب‌وکار قبول می‌کند در حادثه از دست برود؛ اگر RPO یک ساعت است Backup روزانه کافی نیست
  • تغییر دادن تنظیمات مرتبط با مستندسازی Backup و Restore قبل از اینکه مطمئن شوی مشکل واقعاً به همین بخش مربوط است
تمرین عملی

حالا خودت انجام بده

  1. در یک نمونه آزمایشی مرتبط با مستندسازی Backup و Restore، فقط وضعیت فعلی را مشاهده کن و سه نکته‌ای را که برای تشخیص حالت سالم مهم‌اند یادداشت کن
  2. با Topology، Inventory، IP Plan و مستندات دسترسی وضعیت مرتبط با مستندسازی Backup و Restore را بدون تغییر بررسی کن، سه داده واقعی جمع کن و توضیح بده هرکدام چه چیزی به تو می‌گویند
  3. یک خطای فرضی مرتبط با مستندسازی Backup و Restore بنویس و مشخص کن اولین تست کم‌خطر تو چیست و چه نتیجه‌ای فرضیه‌ات را رد می‌کند

نکته‌هایی که باید با خودت ببری

  • Source و Destination هر Job ثبت شود
  • Schedule و Retention مشخص باشد
  • RPO و RTO نوشته شود
  • Restore Test و نتیجه ثبت شود
  • Runbook بازیابی موجود باشد
  • Secretها را از مستند عمومی زیرساخت جدا نگه دار
خودسنجی

قبل از رفتن به درس بعد، جواب را برای خودت توضیح بده

این نکته را با یک مثال توضیح بده: Source و Destination هر Job ثبت شود. بعد بگو در عمل چطور آن را بررسی می‌کنی.

مستند Backup باید منبع، مقصد، Schedule، Retention، اطلاعات ورود و مسئول و روش Restore را روشن کند؛ اسم Job به‌تنهایی برای بحران کافی نیست

این نکته را با یک مثال توضیح بده: Schedule و Retention مشخص باشد. بعد بگو در عمل چطور آن را بررسی می‌کنی.

Retention مشخص می‌کند نسخه‌های Backup چه مدت نگه داشته شوند؛ نیاز کسب‌وکار، قانون و ظرفیت Storage را در نظر بگیر

این نکته را با یک مثال توضیح بده: RPO و RTO نوشته شود. بعد بگو در عمل چطور آن را بررسی می‌کنی.

RPO بیشترین بازه زمانی داده‌ای است که کسب‌وکار قبول می‌کند در حادثه از دست برود؛ اگر RPO یک ساعت است Backup روزانه کافی نیست

مطالعه درس همیشه عمومی است

برای ذخیره پیشرفت، دوره را رسمی شروع کن

با ثبت‌نام، تکمیل درس‌ها و نمره آزمون روی حساب ذخیره می‌شود

ثبت‌نام و شروع رسمی