پیکربندی IPv6 در Cisco IOS

فعال‌سازی IPv6 Routing و Addressing روی Interface

روی Router Cisco برای Forward کردن IPv6 بین Interfaceها معمولاً باید IPv6 Unicast Routing فعال باشد. دستور global برای این کار ipv6 unicast-routing است. بدون آن، Interface می‌تواند IPv6 Address داشته باشد ولی Router مثل یک Router IPv6 کامل بین شبکه‌ها عمل نمی‌کند.

Router# configure terminal
Router(config)# ipv6 unicast-routing

این دستور روی خود دستگاه اثر دارد و به یک Interface خاص محدود نیست. بعد از آن سراغ Interfaceها می‌رویم. گاهی فقط می‌خواهی IPv6 روی Interface فعال شود تا Link-Local ساخته شود، بدون اینکه همان لحظه GUA تنظیم کنی. در IOS می‌توان از ipv6 enable استفاده کرد. این Command IPv6 را روی Interface فعال می‌کند و Link-Local ایجاد می‌شود.

interface GigabitEthernet0/0
 ipv6 enable
 no shutdown

این دستور جای GUA را نمی‌گیرد. اگر شبکه برای ارتباط Route‌شده Prefix عمومی یا داخلی لازم دارد، Address مناسب را جداگانه تنظیم می‌کنی. دستور ipv6 unicast-routing در Global Configuration به Router اجازه می‌دهد IPv6 Packet را بین Interfaceها Forward کند و رفتار Router Discovery را به‌عنوان Router فعال کند. در مقابل، ipv6 enable روی یک Interface IPv6 را روی همان Interface فعال می‌کند و Link-Local می‌سازد، اما به‌تنهایی به معنی وجود Global Address یا Forwarding کامل Router نیست. ipv6 address نیز یک Prefix/Address مشخص را روی Interface قرار می‌دهد. قاطی کردن این سه سطح Configuration یکی از خطاهای رایج در Lab است.

Router(config)# ipv6 unicast-routing
Router(config)# interface g0/0
Router(config-if)# ipv6 enable
Router(config-if)# ipv6 address 2001:db8:10:1::1/64

Global Unicast، Link-Local و EUI-64 در IOS

برای قرار دادن IPv6 Address روی Interface از ipv6 address استفاده می‌شود. Prefix Length هم همراه آدرس نوشته می‌شود. برخلاف IPv4 که در IOS کلاسیک معمولاً Subnet Mask Decimal می‌نوشتیم، IPv6 با Prefix Length نوشته می‌شود.

Router(config)# interface GigabitEthernet0/0
Router(config-if)# ipv6 address 2001:DB8:10:1::1/64
Router(config-if)# no shutdown

بعد از no shutdown باید وضعیت فیزیکی Interface هم سالم باشد. اگر کابل یا دستگاه طرف مقابل مشکل داشته باشد، داشتن Address درست Link را Up نمی‌کند. IOS با فعال شدن IPv6 روی Interface می‌تواند Link-Local بسازد. اگر بخواهی Link-Local مشخص و قابل حفظ داشته باشی، می‌توانی آن را دستی تنظیم کنی.

Router(config-if)# ipv6 address FE80::1 link-local

یک Interface می‌تواند GUA و Link-Local را هم‌زمان داشته باشد. در خروجی show ipv6 interface brief هر دو را می‌بینی. می‌توانی Prefix را بدهی و از IOS بخواهی Interface ID را با EUI-64 بسازد. این روش در Labها برای فهم ساختار مفید است.

Router(config-if)# ipv6 address 2001:DB8:20:1::/64 eui-64

بعد از اجرای دستور، IOS بخش Interface ID را می‌سازد. خروجی واقعی را با show ipv6 interface بررسی کن تا Address نهایی را ببینی. برای Link-Local می‌توان به تولید خودکار IOS تکیه کرد یا مقدار خوانایی مثل FE80::1 را دستی تنظیم کرد. مقدار دستی در سناریوهای Lab و Routing خواندن Next Hop را ساده‌تر می‌کند. برای Global Unicast نیز می‌توان آدرس کامل را نوشت یا Prefix را همراه eui-64 داد تا IOS Interface Identifier را از MAC بسازد. بعد از هر تغییر، فقط Running Configuration را نگاه نکن؛ Operational State باید با show commands تأیید شود.

interface GigabitEthernet0/0
 description LAN-USERS
 ipv6 address FE80::1 link-local
 ipv6 address 2001:db8:10:10::1/64
 no shutdown

دستورهای Verification برای Interface

show ipv6 interface brief

این دستور نام Interface، وضعیت و آدرس‌های IPv6 را خلاصه نشان می‌دهد. برای شروع عیب‌یابی خیلی مفید است. اگر Interface administratively down باشد، Address درست هم ارتباط ایجاد نمی‌کند. اول Status و Protocol را ببین، بعد Addressها را بررسی کن. این ترتیب همان منطقی است که در مرحله اول برای Interfaceهای Ethernet یاد گرفتی.

show ipv6 interface GigabitEthernet0/0

خروجی جزئی‌تر Prefix، Link-Local، Joined Multicast Groupها، ND Timerها و اطلاعات دیگر را نشان می‌دهد. لازم نیست همه خطوط را حفظ کنی. فعلاً روی Address، Link-Local، Prefix و وضعیت Interface تمرکز کن. show ipv6 interface brief برای پاسخ سریع به چهار سؤال مناسب است: Interface بالا است؟ چه Global IPv6هایی دارد؟ Link-Local چیست؟ آیا آدرس مورد انتظار روی Interface درست قرار گرفته است؟ اگر جزئیات لازم باشد، show ipv6 interface نام Interface اطلاعاتی مثل Joined Multicast Groups، ND timers، RA behavior و Prefixها را نشان می‌دهد. خروجی Operational از Configuration مهم‌تر است، چون چیزی را نشان می‌دهد که Router در حال حاضر واقعاً استفاده می‌کند.

show ipv6 interface brief
show ipv6 interface GigabitEthernet0/0
show running-config interface GigabitEthernet0/0

Ping، Neighbor و Route Table

بعد از Configuration می‌توانی مقصد محلی یا Remote را Ping کنی. برای IPv6 همان دستور ping با IPv6 Address کار می‌کند.

ping 2001:DB8:10:1::20

Ping موفق فقط Connectivity ICMPv6 را در همان مسیر اثبات می‌کند. اگر Ping جواب داد، نمی‌توانی نتیجه بگیری همه سرویس‌ها و DNS هم سالم هستند. بعد از Addressing، Route Table باید Connected و Local Routeهای مربوط را نشان دهد. show ipv6 route مشخص می‌کند Router Prefix متصل را شناخته است. show ipv6 neighbors نیز ثابت می‌کند ND برای همسایه‌ها چه نتیجه‌ای داشته است. Ping را مرحله‌ای اجرا کن: ابتدا Link-Local همسایه روی همان Link، سپس GUA همان Link و بعد مقصد Remote. اگر اولین تست شکست بخورد، رفتن مستقیم سراغ Static Route یا OSPF منطقی نیست؛ پایه Neighbor Connectivity هنوز تأیید نشده است.

show ipv6 route
show ipv6 neighbors
ping FE80::2
ping 2001:db8:10:10::2

نمونه Configuration کامل و روش کنترل

خروجی عملیاتی و Configuration را کنار هم ببین. show running-config interface بهت می‌گوید چه چیزی تنظیم شده و show ipv6 interface نشان می‌دهد نتیجه عملیاتی چیست. ممکن است Configuration درست به نظر برسد ولی Interface Down باشد یا Prefix مورد انتظار در عمل فعال نشده باشد.

show running-config interface GigabitEthernet0/0
show ipv6 interface GigabitEthernet0/0

این عادت برای تمام CCNA مهم است: Config چیزی است که خواسته‌ای؛ Operational State چیزی است که دستگاه واقعاً دارد انجام می‌دهد. تنظیم IPv6 هم بخشی از Running Configuration است. اگر باید بعد از Reload باقی بماند، Configuration را طبق روش استاندارد سازمان ذخیره کن. در Lab معمولاً از copy running-config startup-config استفاده می‌شود.

copy running-config startup-config

در محیط واقعی قبل از تغییر و ذخیره، سیاست Change Management و Backup Configuration را رعایت کن.

ipv6 unicast-routing

interface GigabitEthernet0/0
 ipv6 address FE80::1 link-local
 ipv6 address 2001:DB8:10:10::1/64
 no shutdown

interface GigabitEthernet0/1
 ipv6 address FE80::1 link-local
 ipv6 address 2001:DB8:10:20::1/64
 no shutdown

استفاده FE80::1 روی هر دو Interface معتبر است چون Scope هر Link جداست. GUAها Prefix متفاوت دارند تا Router بتواند بین دو شبکه Forward کند. در Configuration نهایی علاوه بر آدرس باید Description، وضعیت Interface و طرح Prefix با مستندات هماهنگ باشد. پس از copy running-config startup-config نیز بهتر است دوباره show ipv6 interface brief و show ipv6 route را ببینی؛ Save کردن Configuration صحت آن را ثابت نمی‌کند، فقط ماندگاری آن را بعد از Reload حفظ می‌کند. در محیط واقعی قبل از Debugهای سنگین از show commandها و Pingهای کنترل‌شده استفاده کن تا بدون ایجاد بار اضافه محل مشکل محدود شود.

ipv6 unicast-routing
!
interface GigabitEthernet0/0
 description VLAN10-USERS
 ipv6 address FE80::1 link-local
 ipv6 address 2001:db8:100:10::1/64
 no shutdown
!
show ipv6 interface brief
show ipv6 route connected
show ipv6 neighbors

اگر Lab چند Router دارد، بعد از هر تغییر Configuration خروجی قبل و بعد را مقایسه کن. این عادت مشخص می‌کند دقیقاً کدام دستور State را تغییر داده و از اصلاح تصادفی چند متغیر هم‌زمان جلوگیری می‌کند.